Java - Početak rada


Kako Java funkcioniše?

Život jednog Java programa započinje kao izvorni kod koji napiše programer. Fajl koji sadrži Java izvorni kod ima ekstenziju .java. Sledeći korak je kompajliranje izvornog koda, koje obavlja Java kompajler (javac). Kao rezultat ovog kompajliranja dobija se fajl sa ekstenzijom .class. Sadržaj ovog fajla naziva se bytecode. Bytecode je jezik koji je sintaksno sličan mašinskom kodu, ali iziskuje dodatnu interpretaciju kako bi bio pretvoren u izvorni (mašinski) jezik okruženja. To je posao koji izvršava JVM. Jednom napisan kod možemo u istom obliku izvršavati na različitim platformama koristeći JVM (Java Virtual Machine) startovan na tom sistemu.




Jedini preduslov da Java program funkcioniše u nekom okruženju jeste postojanje JVM (Java Virtual Machine) na tom operativnom sistemu. JVM se sastoji od ogromnog broja biblioteka sa unapred definisanim funkcionalnostima, poznatijim kao biblioteke, koje program napisan u Javi može koristiti za obavljanje rutinskih operacija. JVM takođe poseduje i kod, koji služi da se ostvari interakcija sa operativnim sistemom. JVM se može naći u sklopu JRE i JDK. Ovo su skraćenice sa kojima ćete se često sretati u svetu Jave.

JRE (Java Runtime Environment) omogućava operativnom sistemu da izvršava programe napisane u jeziku Java, dok JDK (Java Development Kit) donosi, pored okruženja za pokretanje Java programa, i set alata koje programeri koriste za razvoj aplikacija. JRE sadrži JVM i skup najrazličitijih biblioteka koje aplikacije mogu da koriste, a JDK sadrži JRE i alate za programere. Pogledajmo iduću sliku kako biste razumjeli o čemu smo pričali:



Na slici možemo uočiti da se u okviru pojavljuje JIT (Just In Time Compiler). On služi da ubrza interpretaciju koda tako što prepoznaje naredbe koje se često ponavljaju i vrši prevođenje ovih naredbi u toku izvršavanja programa.



Preuzimanje JDK-a

Da bismo počeli sa učenjem Jave, potrebna nam je JDK (Java Development Kit). U okviru njega će automatski postojati i okruženje za izvršavanje JRE i JVM. Java Development Kit možete skinuti sa sljedećeg linka JDK 11. Verzija JDK 11 je dostunpna samo za 64-bitni OS. Ukoliko koristite 32-bitni OS skinite verziju JDK 8 sa sljedećeg linka JDK 8. Za 32-bitni sistem skinite verziju x86 kao što je prikazano na slici.



Povezivanje JDK sa OS

Nakon preuzimanja i instaliranje JDK potrebno je i povezati je sa operativnim sistemom (OS). U nastavku ćemo proći i ovaj proces.

Windows 10

Korak 1: Lijevim tasterom miša, aktivirati meni i odabrati opciju Settings.


Korak 2: U Windows Settings prozoru, odabrati opciju System.


Korak 3: Odabrati opciju About, a zatim Advanced system settings.


Korak 4: Odabrati opciju Environment Variables


Korak 5: U listi System variables, odabrati opciju Path, a zatim kliknite na Edit.


Korak 6: U prozoru Edit environment variable, tasterom New dodati novu stavku u listi, a zatim uneti putanju do bin direktorijuma instalirane verzije JDK.



Windows 8

Korak 1: Idite na ikonicu My Computer i kliknite dva puta. U prozornu na praznu površinu kliknite desnim tasterom miša i kliknite na Propeties.

Korak 2: Kliknite na Advanced i odaberite opciju Environment Variables.

Korak 3: Dodajte putanju (path) do vaše JDK kao što smo uradili za Windows 10. Pratite od 5-og koraka.


Čestitamo , uspiješno ste povezali JDK sa svojim operativnim sistemom. U narednoj lekciji skinućemo razvojno okruženje koje ćemo koristit u nastavku kursa.